İqtisadçı Natiq Cəfərli: “Temu”ya qarşı “dumping” araşdırması suallar doğurur
Azərbaycan hökumətinin “Temu” platformasının fəaliyyətində mümkün “dumping” hallarının araşdırılması ilə bağlı mövqeyi ictimai müzakirələrə səbəb olub. İqtisadçı Natiq Cəfərli hesab edir ki, bu məsələdə hüquqi və iqtisadi baxımdan cavablandırılması vacib olan bir sıra suallar var.
Onun sözlərinə görə, beynəlxalq təcrübədə “dumping” anlayışı bazarda üstün mövqe əldə etmək məqsədilə məhsulun uzun müddət maya dəyərindən aşağı qiymətə satılması, bununla da rəqiblərin bazardan sıxışdırılıb çıxarılması və sonradan qiymətlərin artırılması kimi izah olunur. Bu praktika əsasən istehsalçı şirkətlərə aid edilir.
Natiq Cəfərli vurğulayır ki, “Temu” isə istehsalçı deyil, Çin mənşəli beynəlxalq elektron ticarət platformasıdır. Platforma müxtəlif istehsalçıların məhsullarını birbaşa alıcılara təqdim edir və əsasən sifarişlərin idarə olunması, logistika və çatdırılma xidmətlərini təşkil edir. Bu baxımdan, məhsulların qiymətini birbaşa “Temu” deyil, istehsalçılar müəyyənləşdirir və platformanın klassik mənada “dumping” həyata keçirməsi mübahisəli görünür.
İqtisadçı hesab edir ki, dövlətin elektron ticarət platformalarının fəaliyyətinə nəzarət etməsi vacibdir. Xüsusilə istehlakçı hüquqlarının qorunması, keyfiyyətsiz və ya sifariş ediləndən fərqli məhsulların göndərilməsi ilə bağlı şikayətlərin araşdırılması dövlət qurumlarının əsas vəzifələrindən biridir.
Bununla belə, Cəfərli Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyinin məhz “dumping” məsələsini araşdırmasının əsaslandırılmasına ehtiyac olduğunu bildirir. O, sual edir ki, bu araşdırmaya hansı konkret şikayət və ya bazar iştirakçısının müraciəti səbəb olub və rəqabətin pozulmasına dair hansı faktlar mövcuddur.
İqtisadçının fikrincə, əgər platformaya qarşı yüksək məbləğdə cərimələr tətbiq olunarsa, bunun maliyyə yükü son nəticədə istehlakçıların üzərinə düşə bilər. Çünki biznes subyektləri əlavə xərcləri adətən xidmət və məhsul qiymətlərinə daxil edirlər.
Natiq Cəfərli vurğulayır ki, cərimə, vergi və rüsumların son ödəyicisi əksər hallarda vətəndaş olur. Onun qənaətincə, biznes üçün əlavə maliyyə öhdəliklərinin artırılması uzunmüddətli perspektivdə qiymət artımına səbəb ola və istehlakçıların xərclərini yüksəldə bilər.
Onun sözlərinə görə, beynəlxalq təcrübədə “dumping” anlayışı bazarda üstün mövqe əldə etmək məqsədilə məhsulun uzun müddət maya dəyərindən aşağı qiymətə satılması, bununla da rəqiblərin bazardan sıxışdırılıb çıxarılması və sonradan qiymətlərin artırılması kimi izah olunur. Bu praktika əsasən istehsalçı şirkətlərə aid edilir.
Natiq Cəfərli vurğulayır ki, “Temu” isə istehsalçı deyil, Çin mənşəli beynəlxalq elektron ticarət platformasıdır. Platforma müxtəlif istehsalçıların məhsullarını birbaşa alıcılara təqdim edir və əsasən sifarişlərin idarə olunması, logistika və çatdırılma xidmətlərini təşkil edir. Bu baxımdan, məhsulların qiymətini birbaşa “Temu” deyil, istehsalçılar müəyyənləşdirir və platformanın klassik mənada “dumping” həyata keçirməsi mübahisəli görünür.
İqtisadçı hesab edir ki, dövlətin elektron ticarət platformalarının fəaliyyətinə nəzarət etməsi vacibdir. Xüsusilə istehlakçı hüquqlarının qorunması, keyfiyyətsiz və ya sifariş ediləndən fərqli məhsulların göndərilməsi ilə bağlı şikayətlərin araşdırılması dövlət qurumlarının əsas vəzifələrindən biridir.
Bununla belə, Cəfərli Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyinin məhz “dumping” məsələsini araşdırmasının əsaslandırılmasına ehtiyac olduğunu bildirir. O, sual edir ki, bu araşdırmaya hansı konkret şikayət və ya bazar iştirakçısının müraciəti səbəb olub və rəqabətin pozulmasına dair hansı faktlar mövcuddur.
İqtisadçının fikrincə, əgər platformaya qarşı yüksək məbləğdə cərimələr tətbiq olunarsa, bunun maliyyə yükü son nəticədə istehlakçıların üzərinə düşə bilər. Çünki biznes subyektləri əlavə xərcləri adətən xidmət və məhsul qiymətlərinə daxil edirlər.
Natiq Cəfərli vurğulayır ki, cərimə, vergi və rüsumların son ödəyicisi əksər hallarda vətəndaş olur. Onun qənaətincə, biznes üçün əlavə maliyyə öhdəliklərinin artırılması uzunmüddətli perspektivdə qiymət artımına səbəb ola və istehlakçıların xərclərini yüksəldə bilər.
