Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti təhsil haqqında dövlət sənədlərinin elektron formada verilməsini nəzərdə tutan yeni qaydaları təsdiqləyib. Qərar təhsil sahəsində rəqəmsal transformasiyanın sürətləndirilməsini, sənəd dövriyyəsinin elektron idarəetmə mexanizmləri əsasında qurulmasını və vətəndaşlar üçün xidmətlərin daha əlçatan olmasını hədəfləyir.
Yeni tənzimləmələrə əsasən, Nazirlər Kabinetinin 29 aprel 2010-cu il tarixli 82 nömrəli Qərarı qüvvədən düşür və onun yerinə elektron hökumət prinsiplərinə uyğun müasir mexanizmlər tətbiq edilir. Beləliklə, ali, orta ixtisas, peşə və ümumi təhsil pillələri üzrə diplomlar, attestatlar, sertifikatlar və onlara əlavələr hüquqi qüvvəyə malik elektron sənədlər formasında təqdim olunacaq. Bu isə təhsil haqqında dövlət sənədlərinin verilməsi prosesinin tam şəkildə rəqəmsal mühitə keçirilməsi deməkdir.
Təsdiq edilən qaydalar bir sıra mühüm üstünlüklər yaradır. Belə ki, təhsil sənədləri “Təhsil Mərkəzləşdirilmiş İnformasiya Sistemi” (TMİS) vasitəsilə elektron qaydada formalaşdırılacaq. Sənədlərdə əks olunan məlumatların təhlükəsiz təqdimatı və əldə olunması Elektron Hökumət İnformasiya Sistemi (EHİS) üzərindən təmin ediləcək. Hər bir sənədə ştrix-kod əlavə olunacaq ki, bu da onların həqiqiliyinin onlayn və operativ şəkildə yoxlanılmasına imkan verəcək. Məzunlar isə sənədlərini elektron kabinetlərindən istənilən vaxt əldə edə, paylaşa və zərurət yarandıqda çap edə biləcəklər. Eyni zamanda, təhsil sənədlərinin dublikatlarının verilməsi, ləğvi və yenidən tərtibi vahid və şəffaf elektron prosedurlar əsasında həyata keçiriləcək.
Qaydalarda bakalavriat, magistratura və rezidentura səviyyələri ilə yanaşı, orta ixtisas, peşə və ümumi təhsil pillələri üzrə dövlət sənədlərinin məzmunu, verilmə müddətləri, verilməsindən imtina halları və bu sənədlərin hüquqi nəticələri sistemli şəkildə tənzimlənir.
Bununla yanaşı, Nazirlər Kabinetinin 7 yanvar 2026-cı il tarixli 2 nömrəli Qərarı ilə müxtəlif səbəblərdən təhsilin hər hansı pilləsini və ya səviyyəsini başa vurmayan şəxslərə arayışın verilməsi qaydaları da təsdiqlənib. Yeni qaydalara əsasən, bu arayışlar TMİS üzərindən “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” qanunun tələblərinə uyğun olaraq elektron sənəd formasında hazırlanacaq və müraciətçilərin EHİS-də yerləşən elektron kabinetlərinə göndəriləcək.
Arayışlarda əks olunan məlumatlar da EHİS vasitəsilə təqdim və əldə edilə biləcək. Elektron sistem üzərindən təqdim edilən bu məlumatlar kağız daşıyıcıda verilən sənədlərlə eyni hüquqi qüvvəyə malik olacaq.
Qeyd edək ki, qəbul olunan normativ dəyişikliklər təhsil sənədlərinin verilməsi prosesində şəffaflığın artırılmasına, inzibati yükün azaldılmasına, vətəndaş məmnunluğunun yüksəldilməsinə və təhsil sahəsində rəqəmsal idarəetmənin institusional əsaslarının daha da möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.