Vyana, 1 sentyabr — BMT-nin nüvə nəzarəti üzrə qurumu – Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (IAEA) Suriyada Bəşər Əsəd və ailəsinin hakimiyyəti dövründə həyata keçirildiyi ehtimal olunan gizli nüvə fəaliyyəti ilə bağlı araşdırma zamanı açıq qalan sualları həll edib. İranda isə araşdırma çərçivəsində hər hansı irəliləyiş əldə olunmayıb.

Reuters-in gördüyü və IAEA-nın üzv ölkələrə göndərdiyi məxfi hesabatlarda bu barədə məlumat verilib. Hesabatlar gələn həftə keçiriləcək IAEA Rəhbərlər Şurasının növbəti rüblük iclası ərəfəsində yayılıb.

IAEA-nın hesabatlarından birində Suriyanın yeni hakimiyyət orqanlarının keçmiş nüvə fəaliyyəti və ölkədə qalan nüvə materiallarının müəyyənləşdirilməsi istiqamətində agentliklə əməkdaşlığı müsbət qiymətləndirilib. Suriya tərəfinin “şəffaflığı və əməkdaşlığı” xüsusi vurğulanıb.

Agentlik bildirib ki, Suriyadan lazımi məlumatları əldə etdikdən və müvafiq obyektlərə giriş imkanından yararlandıqdan sonra əvvəllər IAEA Rəhbərlər Şurasına təqdim edilmiş və açıq qalan təminat məsələləri ilə bağlı sualları aydınlaşdırmaq və həll etmək mümkün olub.

Bu proses Bəşər Əsədin 2024-cü ilin sonlarında hakimiyyətdən devrilməsindən sonra Suriyanın yeni hakimiyyətinin IAEA ilə əməkdaşlıq etmək öhdəliyi götürməsi fonunda baş verib.

Suriyada gizli nüvə reaktoru

IAEA-nın hesabatında 2007-ci ildə İsrail tərəfindən Suriyanın şərqindəki Deyr əz-Zor vilayətində bombalanan və əvvəlcədən bəyan edilməmiş obyektlə bağlı yeni detallar da təsdiqlənib.

Agentliyin qənaətinə görə, həmin obyekt nüvə reaktorunun tikintisi üçün nəzərdə tutulmuşdu. İsrail 2007-ci ildə obyekti məhv etmişdi.

Beləliklə, IAEA Suriyada uzun illər davam edən nüvə araşdırmasında açıq qalan əsas məsələlərin həll edildiyini bildirir. İranla bağlı isə agentlik eyni səviyyədə irəliləyiş əldə edə bilməyib.