Əli Kərimlinin həbsi ilə bağlı “The Independent” nəşrində 30 avqustda dərc olunan məqalə bir sıra ciddi suallar doğurur.

Məqalədə Əli Kərimlinin qızı Sezan Kərimli atasının iyunun 10-dan etibarən ailəsi ilə telefon əlaqəsi və görüş imkanından məhrum edildiyini iddia edir. Eyni zamanda onun həbsxanadakı vəziyyəti ilə bağlı kifayət qədər detallı məlumatlar təqdim olunur. Burada 30–35 dərəcə temperaturda ventilyasiyasız şəraitdən, yuxusuzluqdan, idman və açıq havaya çıxışın, kitab və qəzet oxuma imkanının məhdudlaşdırılmasından, hətta kameradakı tullantıların həftələrlə təmizlənməməsindən danışılır.

Təbii sual yaranır: əgər iyunun 10-dan etibarən ailə ilə bütün telefon əlaqələri və görüşlər tamamilə dayandırılıbsa, bu qədər konkret məlumat ailəyə hansı kanalla çatdırılıb?

Burada diqqətçəkən başqa bir məqam da var. “The Independent”in may ayında dərc etdiyi əvvəlki materialda Əli Kərimlinin həbsxanadan jurnalistlərin suallarını cavablandırdığı və cavabların ailəsi vasitəsilə ötürüldüyü açıq şəkildə qeyd olunurdu. Deməli, onunla bağlı məlumatların ailə vasitəsilə mediaya çatdırılması əvvəllər də baş verib.

Bu fakt özü-özlüyündə hazırkı iddiaların doğru və ya yanlış olduğunu sübut etmir. Lakin “ailə ilə heç bir əlaqə yoxdur” iddiası ilə eyni zamanda ailə üzvünün onun gündəlik fiziki və məişət vəziyyəti barədə bu qədər konkret məlumat təqdim etməsi arasında izaha ehtiyacı olan məqamın olduğu aydındır.

Əgər həqiqətən iyunun 10-dan sonra heç bir telefon danışığı və görüş olmayıbsa, onda ailənin bu detalları hansı mənbədən aldığı açıqlanmalıdır. Əks halda, oxucunun qarşısında yalnız birtərəfli təqdim edilmiş iddialar qalır.

Məqalədə Əli Kərimlinin özü də su məsələsindən danışır. Onun sözlərinə görə, öd kisəsi problemi səbəbindən kran suyunu içə bilmir və ona təhlükəsiz içməli su verilməməsi səhhəti üçün təhlükə yaradır. “The Independent” bu iddiaları təqdim edir, lakin Azərbaycan tərəfinin mövqeyi məqalədə yer almır. Yazıda Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinə münasibət üçün müraciət edildiyi, lakin cavab alınmadığı bildirilir.

Məhz burada jurnalistikanın əsas prinsiplərindən biri – qarşı tərəfin mövqeyinin təqdim olunması – xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bir şəxsin və onun ailəsinin iddialarını geniş şəkildə təqdim etmək mümkündür, lakin həmin iddiaların müstəqil şəkildə təsdiqlənib-təsdiqlənmədiyi də oxucuya aydın göstərilməlidir.

Əli Kərimlinin siyasi fəaliyyəti ilə bağlı qiymətləndirmələr bir yana, onun həbs şəraiti barədə konkret iddialar fakt kimi deyil, iddia kimi təqdim edilməlidir. Əks halda beynəlxalq auditoriyada hadisənin yalnız bir tərəfinin təsvirindən formalaşan siyasi obraz yaranır.

Daha əvvəl də Əli Kərimlinin müxtəlif çıxışlarında özünü siyasi təzyiqin qurbanı kimi təqdim etdiyi məlumdur. Bu baxımdan onun ətrafında formalaşdırılan informasiya kampaniyasının siyasi məqsədlərinin olub-olmaması ayrıca müzakirə mövzusudur.

“The Independent”in son materialında da əsasən Əli Kərimli və ailəsinin mövqeyi ön plana çıxarılır. Azərbaycan hakimiyyətinin arqumentləri, istintaqın mövqeyi və ittihamların mahiyyəti isə eyni genişlikdə təqdim edilmir.

Nəticədə ortaya belə bir sual çıxır: söhbət həqiqətən yalnız insan hüquqları məsələsindən gedir, yoxsa Əli Kərimlinin beynəlxalq mediada müəyyən siyasi obrazının formalaşdırılmasına da cəhd edilir?

İstənilən halda, belə həssas məsələlərdə emosional iddialardan daha çox faktların, qarşılıqlı mövqelərin və yoxlanıla bilən məlumatların ortaya qoyulması vacibdir.