“Beyin yeyən amöb”dən sağ çıxan qız: Həkimlər ölümcül infeksiyaya qalib gəldilər
2013-cü ilin isti yay günlərindən birində Arkanzas ştatında yaşayan 12 yaşlı Kali Hardig adi bir gün keçirmək üçün Willow Springs Su Parkına gedir. O, həmin gün həyatını dəyişəcək qədər nadir və təhlükəli bir infeksiyaya yoluxduğundan xəbərsiz idi.
Kali hovuzda üzdükdən qısa müddət sonra özünü pis hiss etməyə başlayır. Güclü baş ağrısı, yüksək hərarət və qusma kimi əlamətlər yaranır. Anası qızını təcili xəstəxanaya aparır və həkimlər onun Naegleria fowleri adlı mikroskopik amöbün yaratdığı ilkin amöb meningitinə – PAM-a yoluxduğunu müəyyən edirlər. Bu infeksiya olduqca nadir olsa da, demək olar ki, həmişə ölümcül nəticələnir.
Naegleria fowleri əsasən isti şirin sularda yaşayır. İnsan orqanizminə suyun burundan daxil olması ilə keçə və burun boşluğundan beyinə doğru hərəkət edə bilər. Burada sinir toxumalarına ciddi zərər vuraraq sürətlə ağırlaşan beyin iltihabına səbəb olur.
Kali üçün isə həkimlər mümkün olan bütün müalicə üsullarını sınayırlar. Onun vəziyyəti ağırlaşdıqdan sonra bədən temperaturu təxminən 34 dərəcəyə endirilir və beyin şişkinliyini azaltmaq məqsədilə tibbi tədbirlər görülür. Qız süni komaya salınır.
Müalicənin ən diqqətçəkən hissələrindən biri isə miltefosine adlı preparatın istifadəsi olur. Dərman həmin vaxt ABŞ-da bu məqsədlə təsdiqlənməmişdi və Kali üçün xüsusi icazə ilə əldə edilmişdi. Həkimlər onu digər preparatlarla birlikdə müalicə protokoluna daxil edirlər.
Həftələrlə davam edən mübarizədən sonra Kali sağ qalır. O, xəstəxanada ümumilikdə 55 gün keçirir. İnfeksiyanın yaratdığı zədələrdən sonra isə yenidən yeriməyi, danışmağı, oxumağı və yazmağı öyrənmək üçün uzunmüddətli reabilitasiya keçir.
Kali sonradan yenidən üzməyə də başlayır. Onun hekayəsi tibb tarixində Naegleria fowleri infeksiyasından sağ çıxan ən nadir hallardan biri kimi yadda qalır. 2014-cü ildə ABC News onun ABŞ-da bu infeksiyadan sağ çıxan cəmi üç nəfərdən biri olduğunu bildirirdi.
Kali ilə bağlı hadisədən sonra Willow Springs Su Parkı bağlanır. Parkın istifadə etdiyi su mənbəyi və infeksiya riski ilə bağlı narahatlıqlar onun fəaliyyətinin dayandırılmasına səbəb olur.
Kali Hardigin hekayəsi bir tərəfdən nadir və ölümcül infeksiyanın nə qədər sürətlə ağırlaşa biləcəyini, digər tərəfdən isə erkən diaqnoz, aqressiv müalicə və tibbi yeniliklərin ən ümidsiz görünən vəziyyətlərdə belə ümid yarada biləcəyini göstərir.
Qeyd: “Beyin yeyən amöb” ifadəsi elmi termin deyil, mediada Naegleria fowleri üçün istifadə olunan məşhur addır. İnfeksiya son dərəcə nadirdir; düzgün təmizlənən və xlorlanan hovuzlar isə ümumiyyətlə təhlükəsiz hesab olunur.
