“Milyonluq dərmanlar, yarımçıq müalicə: hemofiliyalı xəstələr niyə risk altındadır?”
Hemofiliyalı xəstələrin müalicəsində istifadə olunan həyati əhəmiyyətli preparatlarla bağlı ortaya çıxan faktlar ciddi suallar doğurur. Jurnalist Həbibə Abdulla tərəfindən paylaşılan məlumatlar isə bu sualları daha da kəskinləşdirir.
İddialara görə, xəstələrə vurulan dərmanlar iki komponentdən ibarətdir – biri toz, digəri isə onu həll etmək üçün istifadə olunan maye. Maraqlıdır ki, həmin preparatların tərkib hissələrinin son istifadə tarixləri arasında ciddi uyğunsuzluq var: maye 2029-cu ilə qədər yararlı olduğu halda, tozun istifadə müddəti 2026-cı ildə başa çatır. Bu isə o deməkdir ki, dərmanın əsas təsiredici hissəsi faktiki olaraq daha tez yararsız hala düşür.
Daha narahatedici məqam isə iddialara görə, Respublika Klinik Xəstəxana daxilində istifadə olunan bu preparatların qablarının sonradan geri toplanmasıdır. Bu praktikanın səbəbi və məqsədi barədə rəsmi izahatın olmaması isə şəffaflıqla bağlı ciddi şübhələr yaradır.
Məsələnin maliyyə tərəfi də diqqətdən kənarda qalmır. “Hemofiliya xəstəliyi üzrə Tədbirlər Proqramı” çərçivəsində dərman vasitələrinin satın alınması üzrə keçirilən tenderlərin qalibi ardıcıl olaraq Avromed Company QSC olub. Rəqəmlər isə kifayət qədər böyükdür:
2025-ci ildə 16 milyon 333 min 897 manat
2026-cı ildə isə 16 milyon 935 min 454,4 manat
Ümumilikdə isə yalnız 2026-cı il üçün dövlət büdcəsindən təxminən 17 milyon manata yaxın vəsait ayrılması nəzərdə tutulur.
Ortaya çıxan əsas iddialardan biri budur ki, beynəlxalq bazarda daha ucuz qiymətə əldə edilə bilən və son istifadə müddətinə az qalmış preparatlar dövlətə yeni və baha qiymətlə təqdim olunur. Əgər bu iddialar təsdiqlənərsə, bu, təkcə iqtisadi pozuntu deyil, həm də insan həyatı ilə bağlı son dərəcə təhlükəli bir vəziyyətdir.
Hemofiliyalı xəstələrin sayı təxminən 1800 nəfər olsa da, məsələ yalnız onların problemi deyil. Bu, dövlət vəsaitlərinin necə xərclənməsi, səhiyyə sistemində şəffaflıq və məsuliyyət məsələsidir. Əgər xəstəyə verilən dərman onun həyatını xilas etmirsə, o zaman ayrılan milyonların taleyi ciddi şəkildə araşdırılmalıdır.
Ortada ağır bir ittiham var: ya sistem işlək deyil, ya da məqsədli şəkildə sui-istifadə halları baş verir. Hər iki halda, nəticə eynidir – xəstələr risk altındadır.
Urbaninfo.az qarşı tərəfin mövqeyini dərc etməyə hazırdır.
