Ağ yağ hüceyrələrini “alovlandıran” ferment kəşf olundu

Alimlər Veyl Kornell Tibb Kollecindən müəyyən ediblər ki, AAC fermenti ağ yağ hüceyrələrinin parçalanmasını və istilik ayrılmasını təşviq edir — yəni hüceyrələrin “öz-özünə alovlanma” prosesini işə salır. Doklinik tədqiqatın nəticələri Nature Metabolism jurnalında dərc olunub.
Mövzu ağ adipositlər — yağ yığan və piylənmə zamanı sayca çoxalan hüceyrələrdir. Qəhvəyi yağdan fərqli olaraq, ağ yağ əsasən enerji anbarı hesab olunurdu.
Alimlər aşkar ediblər ki, təbii lipoliz prosesi — yağın parçalanması — aktivləşdikdə, ağ adipositlərin mitoxondriyalarında oksidləşdirici fosforilləşmənin ayrılması baş verə bilər. Normal halda mitoxondriyalar yağ və şəkəri ATP molekullarına çevirir, bir hissəsi istilik kimi sərf olunur. Amma bu ayrılma zamanı enerji əsasən istilik şəklində itirilir, yığılmır.
Bu mexanizmdə açar rol yağ turşularının AAC (asilləri daşıyan protein) fermenti ilə qarşılıqlı təsirinə aiddir — bu ferment qəhvəyi yağda termogenezə cavabdeh proteinlərin “qohumudur”. Əvvəllər hesab olunurdu ki, belə mexanizm ağ adipositlərdə əhəmiyyətli təsir yaratmır.
Piylənmiş siçanlar üzərində aparılan təcrübələr göstərdi ki, termolipolizin aktivləşdirilməsi bədən temperaturunun yüksəlməsinə və enerji xərclərinin artmasına səbəb olur, hətta qəhvəyi yağ və əzələ titrəməsi fəaliyyəti bloklandıqda belə. Zamanla bu effekt bədən çəkisinin azalmasına kömək edə bilər.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, bu yeni yanaşma əsasən iştahanı yatıran və tez-tez yan təsirlər yaradan mövcud arıqlama dərmanlarını tamamlayıcı ola bilər. Gələcəkdə ağ yağ hüceyrələrində termogenezini hədəf alan yanaşma piylənmə ilə mübarizədə daha təhlükəsiz üsul ola bilər.