Diz və bud oynaqlarında sərtlik, xroniki narahatlıq yaşlanmanın qaçılmaz hissəsi kimi qəbul edilsə də, mütəxəssislər bildirir ki, osteoartroz — dünyanın ən yayılmış oynaq xəstəliyi — zamanı müasir müalicə və profilaktika yanaşmaları hələ də elmi məlumatlarla tam uyğun gəlmir. Ən təsirli vasitə isə tez-tez nəzərə alınmır: fiziki aktivlik, xəbər verir The Conversation portalı.
Hazırda dünyada 595 milyondan çox insan osteoartrozdan əziyyət çəkir və qlobal təhlillərə görə, 2050-ci ilədək bu rəqəm demək olar ki, 1 milyarda çatacaq. Uzunömürlülüyün artması, oturaq həyat tərzi və artıq çəkili insanların sayının çoxalması bu xəstəliyi XXI əsrin əsas tibbi problemlərindən birinə çevirir.
Araşdırmalar göstərir ki, İrlandiya, Böyük Britaniya, Norveç və ABŞ-da osteoartrozlu xəstələrin yarısından azı müalicəvi idman və ya fizioterapiya təyin alır. Həmçinin, 60%-dən çox təyinat klinik tövsiyələrə uyğun deyil, və təxminən 40% xəstə cərrahiyə göndərilir, hələ qeyri-cərrahi üsullar sınanmamış.
Ekspertlər vurğulayır ki, hərəkət oynaq sağlamlığında əsas rol oynayır. Oynaq xırda qığırdaq toxuması öz qan dövranına malik deyil və qidalanmasını yük vasitəsilə əldə edir. Gəzərkən və ya məşq edərkən qığırdaq sıxılır, mayeni sıxaraq sonra yenisini qəbul edir — beləliklə o, təbii şəkildə qidalanır və yağlayıcı maddələrlə zənginləşir.
Osteoartroz sadəcə “oynaqların sıradan çıxması” kimi deyil, uzunmüddətli zədələnmə və bərpa prosesi kimi qiymətləndirilir. Mütəmadi hərəkət balansın qorunmasına kömək edir.
Müasir məlumatlar göstərir ki, osteoartroz yalnız qığırdaq deyil, bütün oynaq — sümüklər, bağlar, əzələlər, oynağın mayesi və hətta sinirlər üçün problem yaradır. Erkən əlamətlərdən biri əzələ zəifliyidir ki, bu da xəstəliyin irəliləməsi riskini artırır. Sərt və neyro-əzələ məşqləri bu dəyişiklikləri effektiv şəkildə korreksiya edir.
Koordinasiya, güc və diz-bud oynaqlarının sabitliyini artırmağa yönəlmiş xüsusi proqramlar yaxşı nəticələr göstərir: iştirakçılarda ağrı azalır, həyat keyfiyyəti yüksəlir və bu effekt kurs bitdikdən sonra bir ilədək davam edir.
Fiziki aktivlik həm də biokimyəvi səviyyədə faydalıdır. Osteoartroz yalnız oynaqlara yükdən deyil, xroniki iltihab və metabolik pozğunluqlardan da qaynaqlanır. Mütəmadi məşqlər iltihabi markerlərin səviyyəsini aşağı salır, hüceyrə zədələnməsini azaldır və xəstəliyin inkişafında iştirak edən genlərin ifadəsinə təsir edə bilər.
Hazırda osteoartrozun gedişatını dəyişə biləcək dərmanlar mövcud deyil. Endoprotez qoyulması effektiv ola bilər, lakin ciddi cərrahi müdaxilədir və hər kəs üçün uyğun deyil. Buna görə mütəxəssislər hərəkətin ilk müalicə xətti olmalı olduğunu və xəstəliyin bütün mərhələlərində davam etməli olduğunu vurğulayırlar.

Urbaninfo.az