Tacikistan iqtisadiyyatı son bir neçə ildə Mərkəzi Asiyanın böyük hissəsindən fərqlənən yüksək artım tempi nümayiş etdirir. 2025-ci ildə ölkənin ÜDM-i 8,4% artıb və regionda daha yüksək göstərici yalnız Qırğızıstanda qeydə alınıb.
Tacikistan iqtisadiyyatındakı yüksək dinamikanın arxasında bir neçə əsas amil dayanır. Əhalinin daxili tələbatını xaricdə çalışan vətəndaşların ölkəyə göndərdiyi pul köçürmələri dəstəkləyir. Eyni zamanda sənaye, tikinti və infrastruktur layihələrinə investisiyalar genişlənir.
Lakin bu modelin dayanıqlılığı ilə bağlı suallar da qalır. Ölkə iqtisadiyyatında xarici gəlirlər və idxal hələ də mühüm rol oynayır, birbaşa xarici investisiyaların iqtisadi artıma töhfəsi isə nisbətən məhdud olaraq qalır.
Pul köçürmələri daxili tələbi dəstəkləyir
Tacikistanın iqtisadi dinamikasında xaricdə çalışan vətəndaşların ölkəyə göndərdiyi pul vəsaitləri mühüm rol oynamaqda davam edir.
Beynəlxalq Valyuta Fondunun məlumatına görə, 2023-cü ildə Tacikistana pul köçürmələrinin həcmi təxminən 4,6 milyard dollar təşkil edib. Bu məbləğ ölkənin ÜDM-nin təxminən 38%-nə bərabər olub.
2024-cü ildə köçürmələrin həcmi daha da artaraq təxminən 6,8 milyard dollara çatıb və ÜDM-in 48%-nə yaxınını təşkil edib.
2025-ci ildə göstərici müəyyən qədər azalsa da, pul köçürmələrinin həcmi yenə də ölkənin ÜDM-nin 40%-ni ötüb.
Bu vəsaitlər əsasən əhalinin istehlak xərclərini və daxili tələbi dəstəkləyir. Bununla belə, iqtisadiyyatın bu qədər böyük ölçüdə xaricdə çalışan vətəndaşların gəlirlərindən asılı olması Tacikistanın artım modelini xarici əmək bazarındakı dəyişikliklərə həssas edir.