AQTA-dan yeni qayda: qida məhsullarında allergenlər açıq göstəriləcək
Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) Kollegiyası allergiya və ya qida dözümsüzlüyünə səbəb ola bilən maddə və məhsulların siyahısını təsdiqləyib. Yeni tələblər istehlakçıların qida məhsullarının tərkibi barədə daha dolğun məlumat əldə etməsinə və mümkün sağlamlıq risklərindən qorunmasına yönəlib.
Təsdiqlənmiş siyahıya qlüten tərkibli taxıllar, xərçəngkimilər, yumurta, balıq, yer fındığı, soya, süd və süd məhsulları, qərzəkli meyvələr, kərəviz, xardal, küncüt, kükürd dioksid və sulfidlər, acı paxla, eləcə də molyusklar daxildir.
Yeni yanaşmanın əsas tələbi ondan ibarətdir ki, məhsulun tərkibində allergiyaya və ya dözümsüzlüyə səbəb ola bilən maddələr varsa, bu barədə məlumat etiketdə aydın şəkildə göstərilməlidir. Bu, xüsusilə müəyyən qidalara qarşı həssaslığı olan insanların məhsul seçərkən daha düzgün qərar verməsinə imkan yaradacaq.
Allergenlərin məhsula düşməsi yalnız əsas xammalla bağlı olmaya bilər. İstehsal zamanı istifadə edilən əlavə inqrediyentlər, həmçinin müxtəlif allergenlərlə təmasda olmuş avadanlıqlar da risk mənbəyi hesab olunur. Buna görə qida istehsalçıları və dövriyyəsi ilə məşğul olan sahibkarlar məhsulların tərkibini daha diqqətlə qiymətləndirməli, allergenlərin mövcudluğunu düzgün müəyyənləşdirməli və məlumatları etiketdə əks etdirməlidirlər.
Yeni tələblər 2027-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minəcək. Bu tarixə qədər sahibkarların məhsulların etiketlərini yeniləməsi, tərkib barədə məlumatların dəqiqliyini yoxlaması və istehsal prosesində allergenlərlə bağlı riskləri müəyyənləşdirərək müvafiq tədbirlər görməsi tələb olunur.
Əslində, bu dəyişiklik sadəcə etiketləmə qaydasının yenilənməsi deyil. İstehlakçının aldığı məhsulun tərkibini bilməsi onun təhlükəsizliyi baxımından birbaşa əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə allergik reaksiyaların ciddi nəticələrə səbəb ola bildiyi nəzərə alınarsa, məhsul üzərində allergen barədə məlumatın aydın və düzgün göstərilməsi vacib şərtdir.
Yeni qaydaların effektivliyi isə yalnız sənədin qəbulundan deyil, onun praktikada necə tətbiq olunacağından asılı olacaq. İstehsalçıların məsuliyyəti, etiket məlumatlarının düzgünlüyü və AQTA tərəfindən nəzarətin səmərəliliyi bu prosesin əsas göstəriciləri olacaq.
Beləliklə, 2027-ci ildən etibarən istehlakçılar qida məhsullarının etiketlərində allergiya və dözümsüzlük yarada bilən maddələr barədə daha konkret məlumat görəcəklər. Bu isə həm istehlakçı hüquqlarının qorunmasına, həm də qida təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə xidmət etməlidir.
