Nurani... Şuşada başlayan bir xatirənin son cümləsi
Çoxumuz onu illər əvvəl Şuşada keçirilən Media Forumlarından birində tanıdıq. Daha doğrusu, onu bizə ölkə rəhbəri tanıtdı. Prezident İlham Əliyevin onunla söhbəti, yazılarını oxuduğunu deməsi, Nuraniyə göstərdiyi xüsusi diqqət yaddaşımızda qalan o anlardan biri oldu.
O gün Nuraniyə bir az başqa gözlə baxdıq. Çünki jurnalistin peşəkarlığının ən böyük qiyməti, yazdıqlarının ən yüksək səviyyədə oxunması və dəyərləndirilməsidir. Nurani bunu illərlə yazdığı analitik yazıları, beynəlxalq proseslərə fərqli baxışı, özünəməxsus üslubu ilə qazanmışdı.
Nurani – əsl adı Tofiqəxanım Qasımova – sadəcə jurnalist deyildi. Onun öz dünyası vardı. Çərçivələri, prinsipləri, özünəməxsus baxışı vardı. Hər kəs kimi düşünməzdi, hər kəs kimi yazmazdı. Bəlkə də bu fərqliliyin kökündə onun böyüdüyü ailə dayanırdı. O, tanınmış jurnalistlər Fazil Qasımov və Dilbər Axundzadənin qızı idi. Sözün, yazının, jurnalistikanın içində böyümüşdü.
1970-ci ildə anadan olan Nurani əvvəlcə həkimlik təhsili almışdı. Azərbaycan Tibb Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdi. Amma onun taleyini müəyyən edən yol tibb deyil, söz oldu. Beynəlxalq siyasətə və publisistikaya böyük marağı onu jurnalistikaya gətirdi. 1992-ci ildən peşəkar fəaliyyətə başlayan Nurani müxtəlif media qurumlarında çalışdı, “Ayna”–“Zerkalo”, “Exo” kimi nəşrlərdə öz imzasını formalaşdırdı. Son illərdə isə “Minval.az” və “Minval Politika”da siyasi analitik kimi fəaliyyət göstərirdi.
Onun yazılarını oxuyanlar bilirdi: Nurani hadisəyə sadəcə xəbər kimi baxmır. O, hadisənin arxasındakı səbəbi, görünməyən tərəfləri, geosiyasi bağlantıları axtarırdı. Rusiya, Cənubi Qafqaz, Yaxın Şərq, beynəlxalq münasibətlər... Onun yazılarında hadisələrin yalnız bu günü deyil, sabahı da görünürdü.
Bəlkə də elə buna görə onun yazılarına Prezidentin də diqqət yetirməsi təsadüfi deyildi.
Şuşa isə Nurani ilə bağlı yaddaşımda ayrıca bir yerdə qalacaq.
Bu dəfə də Şuşada idik. Eyni şəhərdə, eyni ruhun içində, media adamlarının bir araya gəldiyi o möhtəşəm məkanda idik. Və qəfil onun komaya düşməsi xəbəri gəldi.
İnsan belə xəbərlərə inanmaq istəmir.
“Vəziyyəti ağırdır” dedilər. Sonra “müalicəsi Mehriban xanımın nəzarətindədir” xəbəri gəldi. Ümidləndik. Dua etdik. Bəlkə yenə ayağa qalxar, bəlkə yenə bir gün Şuşada qarşılaşarıq, bəlkə yenə onun sərt, amma özünəməxsus cümlələrini oxuyarıq...
Amma bu dəfə həyat başqa cür yazdı.
Nurani uzun müddət xərçəng xəstəliyi ilə mübarizə aparırmış. Ən ağrılı tərəfi isə bu xəstəlik barədə çoxlarına, demək olar ki, heç nə deməməsi idi. Xəstəliyini özü ilə daşıdı, mübarizəsini səssiz apardı. Səhhəti kəskin pisləşəndə isə artıq vəziyyət çox ağır idi. İyul ayında onun komaya düşməsi barədə xəbər yayıldı.
Bu gün isə Nurani yoxdur.
Amma onun yazıları var.
Onun imzası var.
Onu tanıyanların yaddaşında qalan baxışı, sözü, səsi var.
Və Şuşada onu ilk dəfə görənlərin yaddaşında Prezidentin onun yazılarını oxuduğunu deməsi ilə yadda qalan bir Nurani var.
Nurani jurnalistikada öz yerini çoxdan qazanmışdı. O, Azərbaycan mediasının ağır çəkili qələm sahiblərindən biri idi. Əməkdar jurnalist fəxri adına layiq görülməsi də onun uzun illər ərzində jurnalistikaya verdiyi töhfənin dövlət səviyyəsində qiymətləndirilməsinin göstəricisi idi.
Amma mən bu gün onun jurnalistliyindən çox, insan kimi qoyduğu iz haqqında düşünürəm.
Bəzən insanın dünyası bir neçə cümləyə sığır. Nurani də öz dünyasını yazıları ilə qurmuşdu. Hər yazısında özündən bir parça qoyurdu. Ona görə də indi onun ölüm xəbərini oxuyanda adamın içindən “bu imza daha yazmayacaq” fikri keçir və qəribə bir boşluq yaranır.
Həyatın ən amansız tərəfi də budur. Biz həmişə sabahı varmış kimi yaşayırıq. Müayinələri təxirə salırıq. Ağrını ötürürük. “Sonra gedərəm” deyirik. İşimizi, yazımızı, görüşümüzü, səfərimizi daha vacib hesab edirik.
Amma bəzən “sonra” olmur.
Nurani ilə bağlı ən böyük dərslərdən biri də budur.
Xərçəng diaqnozu artıq əvvəlki kimi hökm deyil. Vaxtında aşkarlanan bir çox xəstəlikdə müalicə və sağalma imkanları kifayət qədər yüksəkdir. Ən vacibi isə xəstəliyi gecikdirməməkdir. İnsan öz sağlamlığına vaxt ayırmalıdır.
Ona görə bu yazını yalnız bir vida kimi yox, bir çağırış kimi bitirmək istəyirəm:
İldə heç olmasa bir dəfə müayinədən keçin, dostlar.
Özünüz üçün.
Ailəniz üçün.
Sizi sevən insanlar üçün.
Ağrınız olmasa belə. Özünüzü sağlam hiss etsəniz belə. “Mənə heç nə olmaz” deməyin. Çünki bəzən insanın içində səssiz böyüyən xəstəlik onun özünü yaxşı hiss etməsinə mane olmur.
Nurani müalicəsini gecikdirmişdi. Bəlkə də zamanında müayinə olunsaydı, bu gün haqqında tamam başqa cümlələr yazardıq. Bəlkə yenə Şuşada görüşəcək, yenə onunla söhbət edəcək, yenə yazılarını müzakirə edəcəkdik...
Bunu artıq heç kim bilə bilməz.
Bildiyimiz isə budur: Nurani öz sözünü dedi. Öz izini qoydu. Öz dünyasını qurdu və həmin dünyanı yazıları ilə bizə miras buraxdı.
Ruhu şad olsun!
İşıqlı xatirəsi, yazıları və jurnalistikadakı izi uzun illər yaşayacaq.
Və Şuşada onu bizə tanıdan o an da yaddaşımızda qalacaq.
Bəlkə də bəzi insanlar həyatdan gedəndən sonra yox olmurlar. Sadəcə onların səsi dəyişir: artıq özləri danışmır, yazdıqları danışır.
Nurani də bundan sonra yazıları ilə danışacaq.
Elnurə Abuşova
